decorational arrow Psychologie | 5 min. leestijd

Gevoelens spelen een belangrijke rol bij het beheersen van gewicht

Er zijn veel redenen waarom we afvallen en aankomen. Soms hebben deze redenen te maken met hoe we ons voelen. Eten om je beter te voelen wordt vaak emotioneel eten genoemd, en het is de reden waarom we soms psychologische ondersteuning nodig hebben in plaats van voedingsadvies.

Ons lichaam en onze geest zijn diep verbonden. Denk maar eens aan hoe je lichaam onmiddellijk reageert als je nerveus wordt. Je krijgt bezwete handpalmen en dorst. Wat in ons hoofd omgaat, kan er ook voor zorgen dat we meer risico lopen op het ontwikkelen van gezondheidsproblemen. We kunnen zelfs meer risico lopen op het ontwikkelen van obesitas.

"Sommige mensen gebruiken eten om met lastige situaties om te gaan en hun emoties onder controle te houden wanneer niets anders werkt. Dit kan op korte termijn werken, maar na verloop van tijd kan het een uitdaging worden."

- Forman E & Butryn M. Effective Weight Loss: An Acceptance-Based Behavioral Approach - Treatments That Work.

We kunnen ons nooit de hele tijd zorgeloos en gelukkig voelen. Daarom vinden we allemaal verschillende manieren om onze emoties onder controle te houden. Sommige mensen kijken onophoudelijk naar tv-series in plaats van de slaap te vatten die ze nodig hebben. Andere manieren kunnen roken, drinken, gokken of winkelen zijn.

Sommige mensen gebruiken eten om met lastige situaties om te gaan en hun emoties onder controle te houden wanneer niets anders werkt. Dit kan op korte termijn werken, maar na verloop van tijd kan het een uitdaging worden.

Psychologen noemen dit gedrag emotioneel eten. We doen het allemaal wel eens –  sommigen van ons meer dan anderen. Stress, depressie en angst kunnen allemaal een rol spelen. Net als belangrijke gebeurtenissen zoals het stichten van een gezin, het veranderen van job of verhuizen. Of zelfs vroegere levensgebeurtenissen zoals een trauma in de kindertijd.

Omgaan met trauma en pijn

Dit was het geval voor Vicki Mooney, die naar eten greep om met het opgroeien met een misbruikende vader in huis om te gaan. Toen ze 28 was, woog ze 180 kilo.

“Ik at een chocoladereep om met het trauma om te kunnen gaan. Ik ging naar mijn kamer en at terwijl ik deze emoties, gevoelens en pijn beleefde als troost een chocoladereep”, zegt ze.

Emotioneel eten kan veel oorzaken hebben. Bij sommige, zoals Vicki, is het gekoppeld aan een ernstig emotioneel trauma en pijn. Maar het is niet voor iedereen gemakkelijk om hun emotionele eten te koppelen aan een exacte oorzaak of levensgebeurtenis. Voor sommige mensen ligt de oorzaak bij stress.

De vicieuze cirkel van emotioneel eten

Zodra de gewoonte er is, kan het vaak een eigen leven leiden. Veel emotionele eters zeggen dat het voelt als een verslaving, bijvoorbeeld roken.

Dit kan een vicieuze cirkel creëren. Het begint met eten om emoties onder controle te houden, wat zorgt voor een tijdelijke opluchting. Maar wordt gevolgd door schaamte voor het overeten, waardoor de cyclus opnieuw begint.

“Ik at een chocoladereep om met het trauma om te kunnen gaan en voor wat troost.”

-Vicki Mooney

De cyclus wordt ook gevoed door de negatieve ervaringen die vaak voorkomen bij mensen die met obesitas leven. Mensen met obesitas voelen zich vaak afgewezen door de maatschappij, of vinden dat ze niet de ondersteuning of het begrip krijgen van hun familie, vrienden of artsen.

De steun vinden die je nodig hebt

Het kan dus geruststellend zijn om te weten dat zelfs kleine veranderingen in de manier waarop we leven en denken een enorm positieve invloed kunnen hebben op ons mentale welzijn. Soms hebben we enkel de mening van een ander nodig om ons te laten inzien welke veranderingen nodig zijn - en hoe ze door te voeren. Die persoon kan een vriend zijn, een familielid of een psycholoog.

Sad woman sitting on the coach with a tissue in her hand and a professional making notes

Men kan beginnen met negatieve emoties onder de loep te nemen. Soms kan het ontdekken ervan een belangrijke eerste stap zijn. Een psycholoog kan je hierbij helpen.

"Gelukkig kunnen zelfs kleine veranderingen in hoe we leven en denken een enorm positieve invloed hebben op ons mentale welzijn."

-Forman E & Butryn M. Effective Weight Loss: An Acceptance-Based Behavioral Approach - Treatments That Work.

Een andere aanpak is de manier waarop we reageren op onze gevoelens te veranderen. In dit geval heeft gedragstherapie, dat je inzicht geeft in je denk-, eet- en gedragspatronen, bewezen doeltreffend te zijn.

Weet je niet waar je hulp kunt vinden of bij wie je moet zijn? Je kan beginnen met contact op te nemen met je zorgverlener of andere vertrouwde zorgverleners.

Referenties
  • Luppino FS et al. Overgewicht, obesitas en depressie. Arch Gen Psychiatry 2010; 67:220–9.
  • Freedhoff Y & Sharma AM. Beste gewicht – Een praktische gids voor de beheersing van obesitas op kantoor. Canadian Obesity Network 2010.
  • Forman E & Butryn M. Effectief gewichtsverlies: Een op aanvaarding gerichte gedragsbenadering - Behandelingen die werken (werkboek ed.). New York: Oxford University Press 2016.
  • Luppino FS et al. Overgewicht, obesitas en depressie. Arch Gen Psychiatry 2010; 67:220–229.
  • Smith LH & Holm L. Obesitas in het perspectief van het leven: Een verkenning van verklaringen omtrent gewichtstoename. Scandinavian Journal of Public Health 2011; 39:396-402.
  • Nguyen-Rodriguez ST, Chou C, Unger JB & Spruijt-Metz D. BMI als een moderator van waargenomen stress en emotioneel eten bij adolescenten. Eetgedrag 2008; 9:238–246.
  • Rand K et al. Het is niet het dieet; het is het mentale onderdeel waar we hulp bij nodig hebben. Een analyse op meerdere niveaus van psychologisch, emotioneel en sociaal welzijn bij obesitas. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being 2017; 12:1-14.
  • Gomez-Rubalcava S, Stabbert K & Phelan S. Behandeling van gedragsproblemen inzake obesitas. In: Thomas A Wadden & George A Bray (eds). Handbook of Obesity Treatment. New York: Guilford Press 2018.

Gerelateerde artikelen

Goed slapen helpt je goed te eten
decorational arrow Slaap | 3 min. leestijd

Goed slapen helpt je goed te eten

Te weinig slaap kan onze hormonen uit evenwicht brengen. Dit kan ertoe leiden dat we meer gaan eten en zwaarder worden.