Go to the page content
Behandelingen | 2 min. leestijd

Bestaat er een behandeling tegen overgewicht?

Wanneer je met overgewicht kampt en graag wilt afvallen, heb je misschien alles al eens geprobeerd. Het kan een eindeloze strijd lijken en veel frustraties opleveren. Toch bestaan er verschillende wetenschappelijk bewezen opties voor gewichtsbeheersing die ook voor jou kunnen werken.  

Omdat (ernstig) overgewicht veel verschillende oorzaken  heeft, kun je je voorstellen dat het vinden van de juiste behandeling een complex proces kan zijn. Het vaststellen van de oorzaak van overgewicht is daarom een belangrijke eerste stap in de weg naar gewichtsbeheersing. Een zorgverlener met kennis over (ernstig) overgewicht kan je hierbij helpen.

Onderstaand geven we je meer inzicht in vier wetenschappelijk bewezen opties voor gewichtsbeheersing*: een gezond dieet & voldoende lichaamsbeweging, de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI), en behandelingen met of zonder operatie.

In de location finder hieronder kun je zien waar je terecht kunt voor deze opties.

Behandelingen en locaties

Bekijk hier behandellocaties voor wetenschappelijk bewezen opties voor gewichtsbeheersing.

*  Sommige behandelingen kunnen bijwerkingen veroorzaken. Deze informatie mag niet worden opgevat als adviezen of aanbevelingen voor behandelingen. Raadpleeg altijd je zorgverlener voor behandeladvies.

Gezond dieet & voldoende lichaamsbeweging

Vergeet het wonderdieet. Dit bestaat namelijk niet. In het geval van (ernstig) overgewicht zal jouw arts jouw eetpatroon samen met jou analyseren en dit meenemen in het opstellen van jouw gewichtsbeheersplan. Is er bijvoorbeeld een specifiek tijdstip van de dag waarop je doorgaans de neiging hebt om veel of ongezond te eten? Waar eet je meestal? En eet je bijvoorbeeld meer wanneer je jezelf moe, gestrest of verdrietig voelt? De antwoorden op deze vragen kunnen jou uiteindelijk helpen een duurzamere relatie met voedsel te ontwikkelen. 

Daarnaast kan voldoende lichaamsbeweging je helpen wanneer je af wilt vallen. Je hoeft niet elke dag een marathon te rennen en je hoeft ook niet meteen een abonnement op de sportschool te nemen. Kleine aanpassingen kunnen al veel verschil maken. Begin bijvoorbeeld met beetje extra beweging in je dagelijks leven. Als je voor je werk bijvoorbeeld veel zit, kan elk uur opstaan en een aantal minuten rondlopen al verschil maken. Net als naar de winkel lopen, in plaats van rijden en de trap nemen, in plaats van de lift. Hierbij is het natuurlijk wel belangrijk dat je niet over jouw grenzen heen gaat. Jouw arts kan je advies geven over de manier waarop je je lichamelijke activiteit het beste kunt verhogen. 

Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI)

Sinds januari 2019 vergoeden zorgverzekeraars de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Met deze interventies werk je individueel en in groepsverband aan het veranderen van je leefstijl, met als primair doel het aanpakken van overgewicht. Er is hierbij aandacht voor gezonde voeding, bewegen en factoren die een negatieve invloed hebben op een gezonde leefstijl, zoals stress en slaapgebrek. Momenteel zijn er vier erkende gecombineerde leefstijlinterventies: CooL, BeweegKuur, SLIMMER en Samen Sportief in Beweging. Via de links vind je meer informatie over de verschillende programma’s.

Welk programma je ook kiest, het GLI-programma bestaat altijd uit twee fases: een behandelfase en een onderhoudsfase. De behandelfase duurt gemiddeld tussen de 8 en 12 maanden en is gericht op gewichtsverlies. De onderhoudsfase duurt ongeveer 12 tot 16 maanden en gaat om het behouden van je nieuwe gewicht, waarin je regelmatig contact hebt met jouw coach om je gedragsverandering te monitoren en een terugval te voorkomen.

Het volgen van een gecombineerde leefstijlinterventie is alleen mogelijk na doorverwijzing van je huisarts of medisch specialist. Op loketgezondleven.nl vind je meer informatie over de verschillende GLI-programma’s en via onze location finder vind je locaties waar deze worden aangeboden.

Behandelingen zonder operatie

Er zijn steeds meer behandelingen zonder operatie beschikbaar voor gewichtsverlies, bijvoorbeeld met behulp van geneesmiddelen of een maagballon. Deze behandelingen kunnen je helpen bij het verlagen van je gewicht of ondersteunen bij het behouden van je gewicht.

Hoe geneesmiddelen voor het behandelen van ernstig overgewicht precies werken, verschilt per geneesmiddel. Zo helpen sommige geneesmiddelen een gewichtstoename te voorkomen door de biologische reacties van je lichaam op gewichtsverlies te beheersen, zoals een aanhoudende toename van honger. Een geneesmiddel kan er dan bijvoorbeeld voor zorgen dat je sneller een gevoel van verzadiging voelt. Je kunt ook denken aan een maagballon. Voor het plaatsen van een maagballon is geen operatie nodig. De kleine ballon wordt onder begeleiding van een arts endoscopisch geplaatst of doorgeslikt en pas in de maag gevuld. Een maagballon blijft 16 weken zitten en vermindert het hongergevoel.

Behandeling met operatie (metabole chirurgie)

Ons lichaam en onze geest zijn diep verbonden. Gedragstherapeuten werken samen met de psychologische aspecten van gewichtsbeheersing, zodat je gedachtenpatronen, emoties en gedrag kunt identificeren die bijvoorbeeld voedselinname en verdere gewichtstoename bevorderen. Dit kunnen grote porties zijn, en/of frequent snacken en/of eten/drinken als je geen honger hebt.

De focus hiervan is om je in staat te stellen vaardigheden te ontwikkelen om deze patronen te veranderen en je te helpen langdurig gewichtsverlies en gezondheidsvoordelen te handhaven.

Het gewichtsplateau

Misschien heb je er al wel eens van gehoord: het gewichtsplateau. Je werkt hard om af te vallen, maar op een gegeven moment lukt het niet om er nog meer kilo’s af te krijgen. Wat je ook probeert, je gewicht staat stil. Herken je dit? Dan heb je waarschijnlijk je “gewichtsplateau” bereikt. Een onvermijdelijk onderdeel van het proces van afvallen wat kan leiden tot veel frustratie.

Het gewichtsplateau is het gevolg van natuurlijke aanpassingen aan gewichtsverlies. Het verliezen van gewicht wordt door het lichaam namelijk gezien als een onwenselijke situatie. Vanuit ons natuurlijke aanleg hebben we een voorkeur voor een energierijk dieet. Dit komt doordat we in de prehistorie – in de tijd van de jagers-verzamelaars – te maken hadden met voedselschaarste. Je had destijds meer kans om te overleven als het lichaam goed was in het opslaan van energie als vetweefsel. Niet zo gek dus dat ons lichaam afvallen maar een vreemd verschijnsel vindt.

Hierdoor reageert het lichaam op gewichtsverlies door geleidelijk de voedselinname te verhogen en het energieverbruik te vertragen. Studies hebben aangetoond dat dit jarenlang kan duren. Het is daarom niet verwonderlijk dat 8 op de 10 mensen op de lange termijn weer aankomt, nadat ze eerst zijn afgevallen. Dit is het bewijs dat ons biologische systeem, ondanks al ons harde werk, soms maar moeilijk te veranderen is.

Betekent dit dat je nooit over het gewichtsplateau heen kunt komen? Nee. Ook al is het een lange strijd, het is nog steeds mogelijk om jouw biologische systeem te ‘temmen’, al gaat dat misschien met kleine stapjes. Jouw arts kan je hierbij helpen en eventueel samen met jou kijken naar het aanpassen van je behandelplan. 

Een behandeling vinden die voor jou werkt

Via onze location finder kun je in contact komen met een arts of medisch specialist die jou verder kan helpen. Natuurlijk kun je ook eerst in gesprek gaan met je eigen huisarts.

 

*  Sommige behandelingen kunnen bijwerkingen veroorzaken. Deze informatie mag niet worden opgevat als adviezen of aanbevelingen voor behandelingen. Raadpleeg altijd je zorgverlener voor behandeladvies.

Referenties
  • Puhl-RM & Heuer CA. Stigma van obesitas: Belangrijke overwegingen voor de volksgezondheid. American Journal of Public Health 2010; 100:6:1019-1028.
  • Freedhoff Y. & Sharma A.M. Beste gewicht - Een praktische gids voor het beheersen van obesitas op het werk. Canadian Obesity Network 2010.
  • Wadden TA et al. Overzicht van de behandeling van obesitas bij volwassenen. In: Thomas A. Wadden & George A. Bray (eds). Handboek voor het behandelen van obesitas. New York: Guilford Press 2018;283-308.
  • Kushner RF & Kahan S. Het opkomende gebied van geneeskunde op het gebied van obesitas. In: Thomas A. Wadden & George A. Bray (eds). Handboek voor het behandelen van obesitas. New York: Guilford Press 2018;413-452.
  • Berthoud H, Münzberg H., & Morrison, C.D. De hersenen de schuld geven van obesitas. Gastroenterologie 2017;152(7):1728-1738.
  • American Association of Clinical Endocrinologists. Bevorder uw gezondheid: Gids voor lichamelijke activiteit: https://www.empoweryourhealth.org/sites/all/files/Empower-Physical-Activity-Guide.pdf [Geraadpleegd juli 2019].
  • Gomez-Rubalcava S, Stabbert K & Phelan S. Behandeling van gedragsproblemen inzake obesitas. In: Thomas A Wadden & George A Bray (eds). Handboek voor de behandeling van obesitas. New York: Guilford Press 2018.
  • Forman E & Butryn M. Effectief gewichtsverlies: Een op aanvaarding gerichte gedragsbenadering - Behandelingen die werken (werkboek ed.). New York: Oxford University Press 2016.
  • Butryn ML, Webb V & Wadden TA. Gedragsbehandeling van obesitas. Psychiatrische klinieken 2011; 34(4):841-859.
  • Li M & Cheung BMY. Farmacotherapie voor obesitas. British Journal of Clinical. Farmacologie 2009; 68:804–810.
  • Stefanidis A & Oldfield BJ. Neuro-endocriene mechanismen die ten grondslag liggen aan bariatrische chirurgie: Inzichten uit menselijke studies en diermodellen. Journal of Neuroendocrinology 2017; 29:e12534.
  • Schmidt JB et al. Effecten van RYGB op energieverbruik, eetlust en glycemische controle: een gerandomiseerde gecontroleerde klinische studie. International Journal of Obesity 2016; 40:281–290.
  • Xulong S et al. Van genetica en epigenetica tot precisiebehandeling van obesitas: Gastro-enterologierapport 2017; 5(4):266–270.
  • Vanwormer FM et al. Resultaten van gewichtsverlies: Een systematische analyse en meta-analyse van klinische studies op het gebied van gewichtsverlies met een minimale follow-up van 1 jaar. J Am Diet Assoc.. 2007. 107:1755-1767.
  • Rosenbaum M et al. Langdurige volharding van adaptieve thermogenese bij personen die een verminderd lichaamsgewicht hebben gehandhaafd. Am J Clin Nutr. 2008; 88:906–912.
  • Schwartz A & Doucet É. Relatieve veranderingen in energieverbruik in rust tijdens gewichtsverlies: een systematische analyse. Analyses inzake obesitas. 2010; 11:531–547.
  • Hall KD & Kahan S. Handhaven van verloren gewicht en langdurige beheersing van obesitas. Medical Clinics of North America 2018; 102(1):183-197.
  • Tsai AG & Wadden TA. Behandeling van obesitas in de primaire zorg. In: Thomas A Wadden & George A Bray (eds). Handboek voor de behandeling van obesitas. New York: Guilford Press 2018; 453-465.

Gerelateerde artikelen

Wat is je Body Mass Index (BMI)  en wat zegt het over je gezondheid??
Hulpmiddelen | 5 min. leestijd

Wat is je Body Mass Index (BMI) en wat zegt het over je gezondheid??

Je Body Mass Index (BMI) is een getal dat wordt berekend op basis van je gewicht en lengte. Het is geen nauwkeurige berekening van het percentage lichaamsvet, maar het is een gemakkelijke manier om te bepalen waar je gewicht valt in het bereik van gezond tot ongezond.

Laten we in gesprek gaan: 9 vragen voor je arts
Tips | 5 min. leestijd

Laten we in gesprek gaan: 9 vragen voor je arts

Deze tien vragen kunnen helpen om een dialoog te starten en de eerste stappen te nemen om te begrijpen welke behandelopties voor gewichtsbeheersing beschikbaar zijn.

Samenwerken met je arts en een plan maken
Tips | 5 min. leestijd

Samenwerken met je arts en een plan maken

Obesitas is een complexe ziekte, maar de behandeling ervan hoeft dat niet te zijn. Getrainde zorgverleners hebben de kennis en hulpmiddelen om een behandelplan op te stellen dat voor je werkt.