Go to the page content
Psychologie | 5 min. leestijd

Last van emotie-eten? Je bent niet de enige!

Er zijn tientallen oorzaken te noemen waarom wij in gewicht aankomen of afvallen. Soms hebben deze redenen te maken met hoe we ons voelen, bijvoorbeeld wanneer we verdrietig zijn of veel stress ervaren. De een krijgt in zo’n geval geen hap door zijn keel, de ander grijpt juist naar eten. In beide situaties beïnvloeden emoties onze eetlust. Wanneer je meer gaat eten om je beter te voelen, spreken we vaak over ‘emotie-eten’. Uit onderzoek blijkt dat mensen die heftige emoties ervaren regelmatig geneigd zijn om meer te gaan eten. Het is dus helemaal niet raar als je dit ervaart, maar het is wel goed om te herkennen, zodat je hier de juiste hulp voor kunt krijgen. 

De oorzaken van emotie-eten

Ons lichaam en onze geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Denk maar eens aan hoe je lichaam onmiddellijk reageert als je nerveus wordt. Je krijgt bezwete handpalmen, misschien wel buikpijn en erge dorst. Wat er in ons hoofd omgaat, kan ervoor zorgen dat we meer risico lopen op het ontwikkelen van gezondheidsproblemen, zoals ernstig overgewicht

Natuurlijk voelt niemand zich 100% van de tijd gelukkig, maar hoe we met onze emoties omgaan verschilt per persoon. De een stort zich in een fictieve gaming wereld, de ander gaat roken of drinken. Weer een ander gebruikt eten om met lastige situaties om te gaan. Hoewel dit op de korte termijn misschien goed lijkt te werken, kan dit op lange termijn uitgroeien tot een serieus gezondheidsprobleem.

Emotie-eten kan veel oorzaken hebben. Soms is het gekoppeld aan een ernstig emotioneel trauma, maar dit hoeft niet altijd het geval te zijn. Ook levensveranderende gebeurtenissen, zoals het stichten van een gezin, het veranderen van baan of een verhuizing kunnen de oorzaak zijn van emotie-eten. Soms ligt de oorzaak in het langdurig ervaren van stress. 

Hoe stress ons meer én ongezonder laat eten

Wanneer we langdurig (emotionele) stress ervaren, kan het cortisolniveau – het zogenaamde ‘stresshormoon’ – stijgen. De aanmaak van het hormoon cortisol is een reactie op angst- of stressprikkels. Wanneer je je een groot deel van de dag gestrest voelt, wordt deze reactie continu geactiveerd. Een van de effecten van een verhoogd cortisolniveau, is een toename van onze eetlust. Wanneer we ons dus voortdurend gestrest voelen, is de kans groter dat we meer eten en een voorkeur hebben voor voedsel dat bestaat uit meer vet en calorieën. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat we ons bij stress meer aangetrokken voelen tot calorierijk voedsel. Als gevolg van stress willen we dus niet alleen méér eten, het verandert ook het soort voedsel dat we willen eten. Dit verklaart waarom mensen die aan overgewicht lijden vaak hogere cortisolniveaus hebben dan mensen zonder overgewicht. Stress kan er ook voor zorgen dat we minder goed slapen, meer alcohol drinken en minder bewegen, wat het risico op overgewicht verhoogt.

Het behandelen van emotie-eten

Wanneer emotie-eten langdurig aan blijft houden en er langzaam een gewoonte wordt ontwikkeld, wordt het steeds lastiger om de vicieuze cirkel te doorbreken. De behandeling en begeleiding bij emotie-eten wordt doorgaans gedaan door meerdere specialisten. Ben jij op zoek naar hulp, maar weet je niet goed waar je die kunt vinden? Begin eens bij je huisarts. Hij of zij kan je vaak goed verder helpen in het vinden van de hulp die het beste bij jou en jouw situatie past. 

Referenties
  • Luppino FS et al. Overgewicht, obesitas en depressie. Arch Gen Psychiatry 2010; 67:220–9.
  • Freedhoff Y & Sharma AM. Beste gewicht – Een praktische gids voor de beheersing van obesitas op kantoor. Canadian Obesity Network 2010.
  • Forman E & Butryn M. Effectief gewichtsverlies: Een op aanvaarding gerichte gedragsbenadering - Behandelingen die werken (werkboek ed.). New York: Oxford University Press 2016.
  • Luppino FS et al. Overgewicht, obesitas en depressie. Arch Gen Psychiatry 2010; 67:220–229.
  • Smith LH & Holm L. Obesitas in het perspectief van het leven: Een verkenning van verklaringen omtrent gewichtstoename. Scandinavian Journal of Public Health 2011; 39:396-402.
  • Nguyen-Rodriguez ST, Chou C, Unger JB & Spruijt-Metz D. BMI als een moderator van waargenomen stress en emotioneel eten bij adolescenten. Eetgedrag 2008; 9:238–246.
  • Rand K et al. Het is niet het dieet; het is het mentale onderdeel waar we hulp bij nodig hebben. Een analyse op meerdere niveaus van psychologisch, emotioneel en sociaal welzijn bij obesitas. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being 2017; 12:1-14.
  • Gomez-Rubalcava S, Stabbert K & Phelan S. Behandeling van gedragsproblemen inzake obesitas. In: Thomas A Wadden & George A Bray (eds). Handbook of Obesity Treatment. New York: Guilford Press 2018.

Gerelateerde artikelen

Last van emotie-eten? Je bent niet de enige!
Psychologie | 5 min. leestijd

Last van emotie-eten? Je bent niet de enige!

Wanneer je meer gaat eten om je beter te voelen, spreken we vaak over ‘emotie-eten’. Uit onderzoek blijkt dat mensen die heftige emoties ervaren regelmatig geneigd zijn om meer te gaan eten.