Go to the page content

Wat is obesitas en wat zijn de oorzaken?

Zorgverleners omschrijven obesitas als een complexe en progressieve ziekte waarbij een teveel aan of een abnormale aanwezigheid van lichaamsvet het risico op gezondheidscomplicaties op lange termijn verhoogt.

Om obesitas vast te stellen, worden verschillende hulpmiddelen gebruikt, waaronder de body mass index (BMI) en de taille-lengteverhouding (TLV). Deze worden gecombineerd met klinisch onderzoek.

Het is dus niet zomaar een kwestie van wilskracht, maar een situatie die een uitgebreider gesprek met je arts verdient. De oorzaken van obesitas zijn complex en worden beïnvloed door een combinatie van genetische factoren, omgevings- en gedragsfactoren.

Je arts kan samen met jou je persoonlijke situatie bekijken en nagaan of er bijvoorbeeld onderliggende hormonale aandoeningen of genetische factoren een rol spelen.

Ontdek waar je staat en bereken je BMI en je TLV als eerste stap. 

Op welke symptomen moet je letten?

true

Naast je BMI en taille-lengteverhouding (TLV) is vooral belangrijk hoe je je voelt en functioneert in het dagelijks leven. Het is belangrijk om eventuele klachten te herkennen die een invloed kunnen hebben op je dagelijks leven en deze met je huisarts te bespreken.

Je arts, je partner bij het stellen van een diagnose:

Een diagnose stellen is de eerste stap die je helpt om je gezondheidsdoelen te bereiken.

Om een diagnose te stellen, zal je arts je medische voorgeschiedenis en die van jouw familie bespreken, samen met je leefgewoonten (voeding, lichaamsbeweging,...). Daarnaast zal je arts een lichamelijk onderzoek uitvoeren en eventueel bijkomende laboratoriumonderzoeken aanvragen.

Om je afspraak bij de arts zo goed mogelijk te laten verlopen, is het belangrijk om je goed voor te bereiden. Het kan helpen om vooraf  je BMI en TLV te berekenen en na te denken over je doelstellingen rond gewichtsverlies, mogelijke aanpassingen aan je eetgewoonten en je medische en familiale voorgeschiedenis. We bieden je enkele handige hulpmiddelen aan om je goed voor te bereiden. Neem ze gerust eens door.

Obesitas en overgewicht: wat is het verschil?

Vanuit medisch oogpunt is er een duidelijk en belangrijk verschil. Overgewicht is het stadium dat aan obesitas voorafgaat.

We spreken van obesitas wanneer je berekende BMI minstens 30 bedraagt, of wanneer je BMI minstens 25 bedraagt in combinatie met een taille-lengteverhouding van minstens 0,5.

Wanneer je BMI 25 of hoger is, maar lager dan 30, en je taille-lengteverhouding lager is dan 0,5, wordt dit beschouwd als overgewicht met een verhoogd risico op obesitas. Klinisch gezien wordt dit echter niet als obesitas beschouwd.

Een overzicht van de verschillende obesitasklassen

Obesitas (BMI ≥30 kg/m²) wordt op basis van de ernst ingedeeld in verschillende klassen of graden: I, II en III. Elke klasse wijst op een mogelijk verhoogd risico op gezondheidsproblemen die verband houden met obesitas.

Deze indeling van obesitasgraden is gebaseerd op de body mass index (BMI). De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onderscheidt drie klassen en een voorstadium:

Pre-obesitas (overgewicht)

Dit is een voorstadium van obesitas, met een BMI tussen 25 en 29,9 kg/m².

Klasse 1

Hiervan is sprake bij een BMI van 30 tot minder dan 35 kg/m². In België valt ongeveer 75% van de volwassenen met obesitas in deze categorie.

Klasse 2

Hiervan is sprake bij een BMI van 35 tot minder dan 40 kg/m². Dit betreft 20,6% van de volwassenen met obesitas (of ongeveer één op de vijf volwassenen met obesitas).

Klasse 3

Dit is de ernstigste vorm van obesitas, met een BMI van 40 of hoger.  In België gaat het om 5,9% van de volwassenen met obesitas.

Meer weten over de risico’s van de verschillende obesitasklassen?

Het is belangrijk om dit met je arts te bespreken, zodat je meer inzicht krijgt in de mogelijke gevolgen voor jouw gezondheid.

Gemiddeld neemt het risico op gezondheidsproblemen die verband houden met obesitas toe naarmate de BMI hoger is. Toch heeft obesitas op iedereen een andere invloed. De BMI alleen volstaat niet om iemands gezondheidstoestand te beoordelen of te voorspellen welke complicaties iemand zou kunnen ontwikkelen.

Mogelijke gevolgen van obesitas voor de gezondheid

Stofwisseling  2. Hart en bloedsomloop  3. Ademhaling en slaap  4. Lever en spijsvertering  5. Gewrichten en mobiliteit  6. Psychologisch welzijn en levenskwaliteit  Deze verbanden gelden niet automatisch voor iedereen en kunnen van persoon tot persoon verschillen.

Klasse 1

Het  risico op aandoeningen zoals insulineresistentie, diabetes type 2, hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk kan verhoogd zijn. Daarnaast kunnen ook andere aandoeningen voorkomen zoals slagaderverkalking, jicht en leververvetting. 

Klasse 2

Het risico op de hierboven vermelde aandoeningen neemt verder toe. Daarnaast kunnen andere klachten en aandoeningen ontstaan door de toenemende lichamelijke belasting als gevolg van het overgewicht, zoals gewrichtspijn en een verminderd uithoudingsvermogen. Ook ademhalingsonderbrekingen tijdens de slaap, brandend maagzuur en overmatig zweten kunnen voorkomen. Bovendien neemt het risico op psychische problemen toe. Denk bijvoorbeeld aan depressie, angst en een laag zelfbeeld. Obesitas van klasse 2 kan ook het risico op bepaalde vormen van kanker verhogen, zoals borst-, darm- en prostaatkanker.

Klasse 3

Bij obesitas van klasse 3 kan het risico op andere aandoeningen aanzienlijk toenemen, zoals diabetes type 2, hartproblemen, beroertes en bepaalde vormen van kanker. Ook klachten zoals een sterk verminderd uithoudingsvermogen en overmatig zweten kunnen optreden. De lichamelijke gevolgen van ernstige obesitas kunnen bovendien gepaard gaan met bijkomende psychische problemen. Een sterk verminderd zelfvertrouwen, sociaal isolement en depressie kunnen eveneens gevolgen zijn van obesitas van klasse 3.


FAQ

Is obesitas een ziekte?

Ja, obesitas wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie erkend als een ziekte.


Obesitas en overgewicht: wat is het verschil?

Het verschil wordt bepaald door je BMI en je taille-lengteverhouding (TLV). Er is sprake van obesitas bij een BMI ≥ 30, of bij een BMI ≥ 25 in combinatie met een TLV ≥ 0,50.¹ ⁵


Wat is de BMI?

De BMI, of body mass index wordt berekend door  je gewicht in kg te delen door het kwadraat van je lengte in meter. Op basis van je berekende BMI word je ingedeeld in verschillende categorieën.


Op welke symptomen moet je letten?

Naast het meten van je BMI en je taille-lengteverhouding (TLV) is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan mogelijke symptomen, zoals kortademigheid, moeite met fysieke activiteiten zoals traplopen, overmatig zweten, zwellingen, aanhoudende vermoeidheid, gewrichtspijn, rugpijn, een gebrek aan zelfvertrouwen, gevoelens van eenzaamheid, depressie en stemmingswisselingen.


Welke laboratoriumonderzoeken kunnen worden aangevraagd om de diagnose obesitas te stellen?

Er kunnen verschillende laboratoriumonderzoeken worden uitgevoerd om het volgende te beoordelen: 

  • De nuchtere bloedsuikerwaarde (om je bloedsuikerspiegel te meten wanneer die doorgaans op zijn laagst is).

  • Het cholesterolgehalte (waaronder totaal cholesterol, HDL- en LDL-cholesterol en triglyceriden) en het urinezuurgehalte (een normale afvalstof die via de nieren met de urine uit het lichaam wordt verwijderd).

  • De schildklierfunctie en andere hormonale onderzoeken (om je hormoonwaarden te beoordelen).

  • De leverfunctie.

  • Onderzoek van de lever (waaronder een echografie of biopsie), bij metabool geassocieerde leververvetting (MAFLD) of een andere leveraandoening.

  • De cardiovasculaire gezondheid.

  • Een slaaponderzoek om slaapapneu op te sporen (waarbij je ademhaling tijdens je slaap herhaaldelijk stopt en weer op gang komt).


Wat is het verschil tussen een graad, een ernstgraad en een klasse van obesitas?

Deze termen worden vaak gebruikt om de verschillende BMI-bereiken aan te duiden. Op deze pagina gebruiken we bij voorkeur het woord klasse.


Gelden deze BMI-grenswaarden ook voor kinderen?

Nee. Bij kinderen en jongeren moet de BMI worden beoordeeld op basis van hun leeftijd en geslacht, aan de hand van aangepaste referentiewaarden.


Volstaat de BMI om iemands gezondheid te beoordelen?

Nee. De BMI is een eerste indicatie. Het moet samen met andere factoren worden bekeken, zoals de verdeling van het lichaamsvet, die beoordeeld kan worden aan de hand van de taille-lengteverhouding of TLV, de medische voorgeschiedenis, symptomen en eventuele gezondheidsproblemen.

Referenties
  1. Busetto et al Nature Medicine volume 30, pages2395–2399 (2024) A new framework for the diagnosis, staging and management of obesity in adults - EASO consulted on 07/10/2026
  2. Blüher M. Obesity: global epidemiology and pathogenesis. Nature Reviews Endocrinology 2019; 15:288–298
  3. Yumuk V et al. European Guidelines for Obesity Management in Adults. Obesity Facts 2015;  8(6):402-424.
  4. National Institute for Health and Care Excellence, NICE. Overweight and obesity management, recommandation 1.9.14. Update on 8 January 2026. Consulted 3 2026.
  5. Lopez-Jimenez F, Almahmeed W et al. Obesity and cardiovascular disease: mechanistic insights and management strategies. A joint position paper by the World Heart Federation and World Obesity Federation. Eur J Prev Cardiol. 2022; 0 1-20
  6. OMS Obesity and overweight consulted on 07/10/2026
  7. Ko et al, Clin Obes? 2025 Sep9;16(1):e70045. Doi 10.1111/cob.70045
  8. der Valk ES et al. (2019). A comprehensive diagnostic approach to detect underlying causes of obesity in adults. Obesity Reviews. 20:795–804
  9. Haase CL, et al. Body mass index and risk of obesity-related conditions in a cohort of 2.9 million people: Evidence from a UK primary care database. Obesity Science & Practice. 2021;7(2):137–147

Was dit nuttig voor jou?

Misschien vind je dit ook interessant

BE26OB00096 | OCT 2026